پاييزی

با احترام به دکتر احمد پاکتچی

مرا به دريدا بسپار       derrida.jpg       حسین سرفراز

۱ديکانستراکشن/ واسازي/ ساخت گشایی/ ساختارشکنی/Deconstruction آنگونه که خود ترم اشاره دارد وراي جريان موسوم به ساختارگرايي است.ژاک دريدا(1930-2004)، فيلسوف فرانسوي به ابداع چنين واژه اي دست يازيد و او مهمترين و موثرترين نماينده ي جنبش انتقادي و فلسفي حاصل از

واسازي است.همانگونه که وي در اثر مهم خويش، درباره ي گراماتولوژي(1967) به تبيين واسازي پرداخته است، هدف از اين امر را تفکيک و بنوعي پياده کردن ساختارهاي معنا براي آشکارساختن پیش انگاره ها/ پيش فرض هايي که بر ايشان بنا گشته اند و نمايان ساختن مفاهيم ابژکتيويته/عينيت و خودگرداني و استقلال زباني به مثابه ساخت ها دانسته است.دريدا همواره بر اين نکته تاکيد کرده است که نمي توان با مقوله ي ديکانستراکشن به مثابه يک متدولوژي بوضوح مشخص و تعريف شده رفتار کرد.دليل عمده در باب اين نکته اينست که واسازي اين ايده را که عقل يا خردي ناظر و هدايت گر هست که مي تواند اصول ساختاري زبان را بفهمد و تبيين کند( بويژه نظام تقابل هاي دوتايي که نقش مهمي را در ساختارگرايي ايفا مي کند) را رد مي کند.با توجه بدين مطلب مي توان گفت واسازي رشد جریان ساختارگرايي است که اکنون بدین باور رسیده که اهداف بيش از حد جاه طلبانه ي خويش تنها در زمينه هايي از فهم و دريافتي تقليل دهنده از زبان، جامعه، تاريخ و شناخت قابل تصور است.

۲از آنجا که واسازي از خطاهاي بلقوه ي هرگونه متدولوژي آگاه است، ديدگاهي قويا خودنگر/ خودسنج را مي پذيرد.در درجه ي نخست واسازي بدين نکته اشاره دارد که توليد معنا در هر لحظه/ سويه ي خاصي بسیار فراتر از بيان خود بخود ايده ها و افکار است و بلکه بلعکس دربرگيرنده ي قراردادها و پيش داوري هايي است که عميقا در زبان ريشه کرده اند.معنا تعبيريست که حاصل ذهن خودفرمان / مستقل است که اين امر توضيحي است براي يورش دريدا بر مفهوم حضور ، همانگونه که پيشنهاديست درباب کنترل بر تمام دامنه ي معناهاي هر گفتار خاص.

۳هنگامه ي تثبيت واسازي در اواخر دهه ي شصت سمت وسو ی کار بيشتر از هر چيز به فرمول بندي سنجش مقولات زبان و بازنمايي بود.در همين زمان احتجاجات گروه ديگري از روشنفکران عصر دريدا، بطور مشخص رولان بارت و ميشل فوکو، حول موضوع مرگ مولف سير مي کرد.( مرگ مولف، کليد واژه ايست مبني بر فقدان کنترل و نظارت سوژه بر توليد معناي زباني) اين ايده نيز همچون واسازي به تخريب بينشي پرداخت که زبان را گونه اي خنثي در بيان ايده ها و افکار در نظر مي گرفت.روايت امريکايي ديکانستراکشن بسوي تحليل عملي متون ادبي گرايش يافت.نماينده ي اصلي اين جريان، پل دو مان/Paul de Man بر بعد بلاغي زبان متمرکز گشت و همراه با جفري هارتمن/Geoffrey Hartman و جي.هيليس ميلر/ J.Hillis Miller جرياني از واسازي بعنوان کنش انتقادي ادبي براه انداختند که تحت عنوان مکتب يل در دهه هاي هفتاد و هشتاد شکوفا شد.

۴پافشاري دريدا بر واژگوني تقدم گفتار بر نوشتار نشان داد که هيچ گونه عامليت زباني خودبخودي وجود ندارد.او بر اين نکته تاکيد مي کند که آنچه که گفته مي شود، توسط امکانات ساختاري آنچه که امکان گفته شدن دارد، مقيد مي شود و بهمين سبب از واژه ي انتشار معنا بهره مي برد تا بر امکان و مالکيت عقلانيت خودسامان زبان مهر تاييد زند. لکن زبان را نمي توان برابرنهاد لوگوس/ نوشتار قرار داد و نيز هيچ نمونه ي متافيزيکي وجود ندارد تا ثبات و پايداري زباني را ضمانت کند.يا مي توان اينگونه گفت که زبان تحت تاثير نيروي منفي است که نظم و سامان را برهم مي زند.با آشکارشدن تناقضات و ناسازگاري هاي منطقي، واسازي مدعيات صريح يک متن را در معرض نابساماني قرار مي دهد.اعمال انتقادي ساختارشکنانه بدنبال مشخص کردن روابط قدرت است: نه تنها روابطي که درون يک متن خود را بازنمايانده است بلکه همچنين به مثابه پيش شرطي مشخص که به متن پاسخ مي دهد.

از اینرو ديکانستراکشن به مطالعه ي آثار هنري از طريق تحليل منطق ساختاري زبان( رسانه يا واسطه ي بازنمودي) و سنت تفسيري میپردازد و وابسته است به يک گونه متن خاص بمنزله ی وسيله ي مقاومت و مخالفت در برابر نگرش ايدئولوژيک.

۵ازآنجا که واسازي هر نوع تمايز مطلق ميان متن و بافت متني را رد مي کند، به تناوب در معرض اين اتهام است که هيچ بستگي به سياست ندارد.با اين وجود منتقداني چون باربارا جانسون/Barbara Johnson که خود همراه با جريانات فمينيسم و مارکسيسم به تعهد باياي سياسي گرفتار شد، نشان داد که واسازي مجبورست تا درباب رابطه اش با مقولات طبقه، جنسيت و نژاد تجديد نظر کند.در ساليان اخير، منتقدان برجسته اي چون گاياتري اسپيواک/Gayatri Spivak خود را به مثابه ساخت گشايان فمينيست مارکسيست خوانده اند.پيروان اين خط فکري، آن هنگام که درگير تحليل تعاريف و تمايزات فرهنگي( مثلا بين مرد و زن، سياه و سفيد، مرکزي و حاشيه اي) هستند بدنبال نقد ایدئولوژی اند.ولواينکه بازي معنا که همه ي زبان را ويژگي مي بخشد، خود نيز به زبان نقد ايدئولوژي وارد آيد.و اين امر را نبايد به منزله ي ناتواني هر گونه مداخله يا جلوگيري فهميد بلکه بعبارت ديگر اين امر چون هشداريست مبني بر اينکه مدعياتي که به شيوه ي قدرت طلبانه شکل گرفتند، به احتمال فراوان توسط پتانسيل خود-ساخت گشايانه ي زبان بتدريج تخريب شوند.

2261-derrida-en-de-kunst-van-het-schrijven.jpg

/ 9 نظر / 12 بازدید
مهران فره راز

با سلام. من مهران فره راز هستم . ۲۴ سال سن دارم و در بلوار ابوذر خيابان پيروزی تهران زندگی می کنم . من يک وبلاگ دارم که تازه درستش کردم ... وبلاگ من تشکیل شده از اخبار و اتفاقات روز دنیاکه خودم بهشون علاقه دارم ... بهتون پيشنهاد مي کنم که نوشته های منو بخونید چون جالبه... و خوشحال ميشم اگر نظری داشتيد برم بنویسید ... از دوستانی هم که به این وبلاگ سر می زنن میخوام که به وبلاگ من هم تشریف بیارن و نوشته های منو بخونن و نظرشونو در مورد نوشته های من به من بگن. با تشکر... مهران فره راز. وبلاگ من :

مصطفی

سلام قرار بود از خواندن اين متن به چه نتيجه ای برسيم؟

آزادی - برابری

دوستان، علی رغم فشارهای امنیتی و بازداشتهای گسترده، دانشجویان آزادی خواه و برابری طلب تجمع خود را به مناسبت روز دانشجو (16 آذر) در دانشگاه تهران هرچه با شکوه تر برگزار کردند. دانشجویان آزادی خواه و برابری طلب اعلام میدارند که تا آزادی کامل تمامی دانشچویان دستگیر شده از پای نخواهند نشست. برای کسب آخرین اخبار و گزارشها از تجمع روز 3 شنبه و وضعیت دستگیر شدگان، از وبلاگ ما دیدن فرمایید.

شرکت Big Robo

دوست عزیز سلام به علت علاقه اکثر وبلاگ نویسان تخصصی ، به راه اندازی وبلاگی با نام اختصاصی خود و بدون اجبار در داشتن نام دامنه هایی مانند blogfa , persianblog و غیره ، همچنین داشتن ایمیل با پسوند سایت اختصاصی خود، شرکت Big Robo سرویس جدید" سایت در قالب وبلاگ " را ارائه نموده است. برای دریافت اطلاعات کاملتر و تصمیم گیری بهتر به لینک زیر مراجعه نمائید: http://blog.bigrobo.com و یا با شماره تلفن 77510844 (021 ) تماس بگیرید.

محمدرضا عَشوري

سلام حسين ما که راستش چيز زيادی نفهميديم. وبلاگ جديد من با عنوان (مطالعات تاریخ ) با مطلب تاريخچه فضائل نويسی در اسلام به روز شد. راستا لينکت کردم.

محمدرضا

سلام حسين ما که راستش چيز زيادی نفهميديم. وبلاگ جديد من با عنوان (مطالعات تاریخی ) با مطلب تاريخچه فضائل نويسی در اسلام به روز شد. راستی لينکت کردم.

جويا

با سلام ودرود خدمت شما هم وطن عزيزبا توجه به اينكه مدتي است حملاتي غيراخلاقي وغير فرهنگي از طريق رسانه هاي كشورمان عليه ديانت بهائي صورت مي گيرد، در حالي كه كوچكترين فرصتي به جامعه بهائي داده نمي شود تا در مقابل اين اتهامات پاسخ بدهد. اين رسانه ها با اين حركت و سبك نگارش خويش، قصد دارند به يك پيروزي يك جانبه دست يابند. به همين دليل با راه اندازي وبلاگ ناقص خود سعي دارم پاسخي هرچند مختصروساده به آن اتهامات تكراري رسانه ها بدهم ودر واقع اين فاصله را حذف كنم . لطفا بي هيج پيش داوري، مطالب وب را مطالعه بفرمائيد منتظر نظر و راهنمائي هاي شما مي مانم http://jooyya.blogfa.com/

سبحان رضايی

سلام حسين عزيز مطلب بسيار جالبی درباره دريدا و ديکانستراکشن نوشتي. واقعا از قلمت لذت بردم. اميدوارم در آينده مقالات و کتاب های بسيار جدی تری از اين نويسنده و متفکر بزرگ بخوانيم. یک مطلب دیگر: فاصله بین جملاتت آنقدر کم است که نوشته ات را کمی در هم کرده است. ضمنا قالب جدید وبلاگت بسیار ساده ولی زیباست. اما متاسفانه برخی از عناصر آن برای مخاطب وبلاگت دانلود نمی گردد. سبحان