فرهنگ و ارتباطات

درس گفتار
نویسنده : حسین سرفراز * مطالعات فرهنگ و ارتباطات - ساعت ۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/٢۸
 

عنوان درس: زبانشناسی و نشانه شناسی(تکیه بر مطالعه معنا و دلالت)

رشته فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق (ع)، نیمسال دوم 90-91

یکشنبه ها ساعت 3-5

  1. چیستی نشانه شناسی
  2. نشانه، دلالت و بازنمود(تکلیف: خوانش فصول اول و دوم کتاب مبانی نشانه شناسی چندلر)
  3. روابط جانشینی وهمنشینی(تکلیف: خوانش فصل سوم چندلر)
  4. معنای ضمنی، مجاز و استعاره(تکلیف: خوانش فصل چهارم چندلر و مقاله قطب های استعاره و مجاز یاکوبسن)
  5. رمزپردازی و رمزگشایی(تکلیف: خوانش فصل پنجم چندلر و فصول دوم تا پنجم کتاب نشانه شناسی گیرو)
  6. لایه های نشانه و نظامهای نشانه ای
  7. الگوهای ارتباط بینانشانه ای
  8. نشانه شناسی فرهنگی: مکتب مسکو- تارتو
  9. نشانه- معناشناسی: مکتب پاریس
  10. نشانه شناسی اجتماعی و تفسیری
  11. نشانه شناسی خوراک
  12. نشانه شناسی عکاسی
  13. نشانه شناسی سینما
  14. نشانه شناسی تبلیغات
  15. نشانه شناسی روابط بینافرهنگی
  16. دریافتهای تاریخی و فرهنگ

 

 منابع مطالعه:

اکو، اومبرتو، نشانه شناسی، ترجمه پیروز ایزدی، نشر ثالث، 1389

پاکتچی، احمد "تحلیل مفهوم اقامتگاه با رویکرد نشانه شناسی فرهنگی"، 1384ش

پاکتچی، احمد "مفاهیم متقابل طبیعت و فرهنگ در حوزه نشانه شناسی فرهنگی مکتب مسکو- تارتو"، 1382ش

چندلر، دانیل، مبانی نشانه شناسی، ترجمه مهدی پارسا، انتشارات سوره مهر1387

دینه سن، آنه ماری، درآمدی بر نشانه شناسی، ترجمه مظفر قهرمان، نشر پرسش1380ش

ساسانی، فرهاد، معناکاوی: به سوی نشانه شناسی اجتماعی، نشر علم، 1389

سجودی، فرزان، نشانه شناسی کاربردی، نشر علم

سجودی، فرزان،  نشانه شناسی: نظریه و عمل، نشر علم 1388ش

سونسون، گوران، نشانه شناسی عکاسی، ترجمه مقیم نژاد نشر علم

شعیری، حمید رضا، مبانی معناشناسی نوین، 1381ش

گیرو، پیر، نشانه شناسی، ترجمه محمد نبوی، نشر آگه 1380ش

لوتمان، یوری، نشانه شناسی و زیبایی شناسی سینما، انتشارات سروش، 1375ش

یاکوبسن، رومن، "قطب های استعاره و مجاز"، در ساخت گرایی، پساساخت گرایی و مطالعات ادبی، سوره مهر1385ش


 
comment نظرات ()

 
آزمون
نویسنده : حسین سرفراز * مطالعات فرهنگ و ارتباطات - ساعت ٥:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/٩
 

آزمون پایان ترم درس نظریه های فرهنگ

از پنج سؤال اول به طور انتخابی به سه سؤال پاسخ دهید. پاسخ به پرسش ششم الزامی است.

 

1-      با توجه به تحلیل رولان بارت از تصویر مجله پاری ماچ که سیاه پوستی است که یونیفورم نظامی فرانسه به تن دارد و در حال سلام دادن به پرچم آن کشور است، مهم ترین عناصر نشانه شناسی بارت را در زمینه تصویر مذکور بیان کرده و توضیح دهید که مراد بارت از اسطوره چیست؟ (5 نمره)

 2-      جامعه شناسی انعکاسی بوردیو را جهت کوشش برای نظریه پردازی رابطه متقابل بین ساختار و عاملیت و غلبه بر تفکیک میان حوزه های خرد و کلان در نظریه های فرهنگ شرح دهید. (5 نمره)

 3-      ویژگی های مشترک و متفاوت ساخت­گرایی و پساساخت­گرایی را بیان کرده و شرح دهید که برداشت سوسور از ساخت با فهم حلقه پراگ (ساخت­گرایی چک) چه تفاوتی دارد. (5 نمره)

 4-      مفهوم "هژمونی" از نظر گرامشی را با مفهوم "صنعت فرهنگ" آدورنو و هورکهایمر مقایسه کنید؛ آیا می توان نظام سرمایه داری را روی دیگر نظام فاشیستی خواند؟ (5 نمره)

 5-      با استفاده از نظریات متفکران پسامدرن از جمله بودریار و جیمسون، و با ذکر مثال توضیح دهید که مراد از منطق فرهنگی سرمایه داری متأخر یا همان "پست مدرنیسم" چیست؟ (5 نمره)

 

6-      کِن کیسی رمانی دارد به نام "پرواز بر فراز آشیانه فاخته" که توسط میلوش فورمان در 1975 فیلم سینمایی شد و جک نیکلسون در آن بازی کرد (این فیلم در ایران با نام "دیوانه ای از قفس پرید" شناخته شده است)؛ ماجرای این رمان در یک آسایشگاه روانی رخ می دهد. این آسایشگاه را یک زن (پرستار بزرگ) اداره می کند که ابزارهایش عبارتند از مراقبت و بازرسی. بیماران بطور منظم در جلسات گروهی شرکت می کنند و باید در این جلسات مسائل شان را ظاهراً برای اهداف درمانی مطرح کنند- ولی در واقع به دلیل آنکه تحقیر ناشی از اعتراف در حضور دیگران کمک می کند تا فرمانبردار و تابع باشند. یکی از شگفتی های رمان این است که بسیاری از حبس شدگان اصولاً نه به اجبار بلکه داوطلبانه به آسایشگاه آمده اند؛ آنها خود را تحویل داده اند، زیرا هنجارهای دنیای بیرون و تعریفی که آن دنیا از به هنجار بودن ارائه می کند، ایشان را متقاعد ساخته که نابهنجارند و نیاز به درمان دارند. در این رمان تنها بیماری که مطمئن است کاملاً سالم است (هر چند بر اساس معیارهای جامعه نابهنجار است) از این گفتمان به هنجار بودگی تا حدی در امان بوده چرا که هرگز نه به مدرسه رفته و نه به کلیسا، اما عجیب آنکه برخلاف بیشتر دیگران، او نمی تواند آزادانه و بر اساس خواست خود از آنجا برود ... به نظر شما چرا ما می پذیریم که تحت چنان شرایطی زندگی کنیم؟ زندگی در دنیایی که در آن تحت مراقبت مستمر هستیم و از آن مهمتر دنیایی که خودمان پیوسته بر خودمان نظارت داریم و مراقب ظهور نشانه های نابهنجاری و یا صرفاً نشانه های نامتعارف هستیم؟ در پاسخ بدین سئوال و تحلیل تم اصلی رمان از نظریات میشل فوکو و لویی آلتوسر بهره بگیرید. (5 نمره)


 
comment نظرات ()