فرهنگ و ارتباطات

همايش
نویسنده : حسین سرفراز * مطالعات فرهنگ و ارتباطات - ساعت ٥:٥۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٢/٢٤
 

u      سال 1384، پروژه اي تحقيقاتي از سوي دكتر مهدي محسنيان راد، با حمايت مركز اسناد و مدارك علمي وزارت علوم با عنوان « شناخت ريشه هاي فرهنگ ارتباطات در ايران » آغاز شد كه جزو پژوهش هاي پايه در علوم اجتماعي در ايران محسوب مي شود. اين پروژه پس از 27 ماه كار پژوهشگر و 25 دستيار او از دانشگاه هاي امام صادق(ع)، تهران، علامه طباطبايي و صدا و سيما و استفاده از نرم افزار ايراني MRP، فروردين 1386 به اتمام رسيد.

u      در اين پروژه پاسخ 2 سؤال اصلي دنبال مي شد:

u      سوال اول: - با معيار قراردادن مدل ارتباطي منبع معني، فراگرد و عناصر ارتباط در اشعار يازده قرن حكماي نظم نويس ايران چگونه توصيف شده است؟ نتيجه تحقيق نشان داد كه آثار تبيين عناصر ارتباط، در طي قرون گذشته آثار انديشمندان ايراني كاملاً قابل مشاهده است و حتي پژوهشگر توانست با الهام از برخي نظرات آنان، مدل ارتباطي منبع معني را پس از 18 سال كه از نخستين ارائه آن مي گذرد تكميل و پنج عنصر جديد با عناوين تعامل دروني، فيلتر، نرم زمينه، سخت زمينه و زمينه سوم را بر آن  بيافزايد. پژوهشگر در سخنراني امروز خود پنج عنصر جديد را توضيح مي دهد.

u      سؤال دوم- با اتكاء به مدل انگاره هاي چهارگانه ارتباطي روزن گرن، توصيه هاي هنجاري و بايد و نبايد هاي ارتباطي نظم نويسان 11 قرن ايران، در كدام انگاره  مدل مذكور جاي مي گيرد؟ تحليل محتواي بررسي اشعار ارتباطي يازده قرن نشان دادكه موضوع هنجاره هاي ارتباطي در ايران بسيار پيچيده تر از چهار انگاره روزنگرن است و شرايط دوره هاي ؙ?ا?ان ـ نابسامان كشور و استبداد و آشفتگي هاي تحميلي بر جامعه ايران، و رسوب اين وقايع در حافظه جمعي، سبب شده كه ايراني بياموزد به جاي چهار انگاره، هر لحظه خود را در يكي از 20 انگاره اي كه در اثر تداخل سه طيف 1) ظاهر ـ باطن، 2) سكوت ـ عدم سكوت و 3) خودي ـ غير خودي ايجاد مي شود، قرار دهد و ميان دو ايستگاه فرادست پنداري و فرودست پنداري حركت كند. پديده اي كه ويليام بي من آن را « جادوي ارتباطي ايراني » ناميده است. سخنران در قسمت دوم صحبت خود، ضمن اشاره به نظرات مربوط به رابطه فرد، فرهنگ و تمدن، و توصيف دوره هاي سامان ـ نابسامان مدل 20 انگاره اي استخراج شده از يازده قرن شعر فارسي را توضيح خواهد داد.

همایش روز جهانی ارتباطات در دانشگاه امام صادق


 
comment نظرات ()

 
همايش
نویسنده : حسین سرفراز * مطالعات فرهنگ و ارتباطات - ساعت ٥:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٢/٢٤
 

جایگاه، کارکردها و آسیب‌شناسی رسانه‌های دیجیتال در سینمای هالیوود
 
امروز رسانه‌ها به دلایل گوناگون، نقشی بسیار پررنگ در جهت‌دهی افکار عمومی پیدا کرده‌اند. جایگاه و کارکرد این رسانه‌ها در جوامع مختلف، متفاوت است. جایگاه و کارکرد رسانه‌ها از جمله رسانه‌های دیجیتال در جوامع غربی، به کمک فیلم‌های سینمایی که جنبه رئالیستی دارند، با تقریب خوبی قابل بررسی و آسیب‌شناسی است. این نشست به بررسی این موضوع با تکیه بر برخی فیلم‌های برگزیده در این حوزه خواهد پرداخت
 

این نشست ویژه با حضور دوست عزیزم محمد لسانی در نمایشگاه ملی رسانه های دیجیتال در محل دائمی نمایشگاههای بین المللی تهران جمعه و شنبه به ترتیب ۲۸ و ۲۹ اردیبهشت برگزار خواهد شد...


 
comment نظرات ()

 
 
نویسنده : حسین سرفراز * مطالعات فرهنگ و ارتباطات - ساعت ۱۱:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٢/٥
 

روزمره/۱/

  نشانه ها را می خوریم!!                      حسین سرفراز 

آنزمان که تقسیم انسان و آدم را از لوی استروس/ مردم شناس فرانسوی/ خواندم و آدم را محصول طبیعت و انسان را محصول فرهنگ یافتم و غذا را به نوعی پیوند میان انسان و آدم/ طبیعت و فرهنگ / نگریستم ، آغاز راهی بود در انتخاب غذا به عنوان نظامی نشانه شناختی/ نمادین. نظامی دلالت گر که تنها دال بر احساس شکم من نیست بل ربط افزونتری با سرمایه فرهنگی، سوبژکتیویته، جنسیت، طبقه ی اجتماعی، و بنا به واژگان خودم، به اتیک و پراتیک زندگی مان  دارد. کلود لوی استروس، آشپزی را به عنوان استعاره/ متافور/ میداند : ایماژهای خام در تنور/ مطبخ فرهنگ پخته می شوند و بدین ترتیب است که می توان غذا را جزیی از نظام نمادین دانست. غذا هم کارکرد نوعی استراتژی تجاری دارد/ مانند غذایی که  تاجران سر کار خود میل می کنند/، هم نوعی رخداد اجتماعی است/ مانند میهمانی، به یاد فیلم میهمان مامان!!/، نوعی هدیه/ نذر که ما در دین خویش داریم/ یا مثلا حتی ابزاری باشد برای پیش بینی آینده/ مانند قهوه/...

غذا، جزیی مهم از فرهنگ مصرفی ماست. در نظام نمادین غذا، مزه یا طعم  استعاره گونه ای ست که نقشی مهم در ساخت " سرمایه فرهنگی"، آنچه که پیر بوردیو می نامد، دارد. آداب غذا خوردن، یا مثلا پشت میز غذا نشستن، بویژه در اتیک ما، آداب سفره، متد خشکاندن آلوها و زردالوها و ساخت برگه ها و قیسی ها، آگاهی از این امر مهم که ماست را نمی توان با ماهی خورد یا خربزه را با عسل و یا در فرهنگ غربی، کدام شراب را با کدام غذا میتوان نوشید و... به نظر تاثیر نهادن/ کلاس گذاشتن/ با وعده ای غذا ی گران بها، سهل الوصول تر از نمایش البسه ی گران، اتومبیل یا ویلا ست. امروز، صنایع غذایی سرمایه دار دنیا، هزینه های سنگینی در تغییر ایماژهای ما از غذا خرج میکنند: نمونه اش ، بیف. گوشت گاو، که انواع فراورده ی غذایی دارد، از واژه ای که بر حیوان مرده ی بیچاره دلالت دارد به واژه ی رمانتیک بدل میشود: بیف استیک. در فرهنگ غربی هم آشکار است که واژگان ضمخت آنگلو- ساکسون که برای کشتار گاو و دیگران بکار رفته( knackers, slaughterers, shambles) تا حالا توسط واژگان رمانتیکی چون(butcher,abattoir) کنار زده شد.

سوبژکتیویته، این خود ماست که هست و به قول کرکه گور، عین حقیقت است./Subjectivity is Truth/. در این نظام نمادین، ما آنی هستیم که می خوریم. یعنی غذا هویت بخش است و هویت ما را غذایی که میخوریم، بیان میکند. مثلا در فرهنگ ما عموما رشتی ها را کله ماهی خور نامند. یا اینکه پدربزرگ من گاه که از شهر قم رد میشود یا نامش میشنود، بی اختیار فریاد میزند: سوهون/ همان سوهان/. در فرهنگ غربی هم ترم های مشابهی هست، مثلا فرانسوی ها و انگلیسی ها یکدیگر را،’Rosbiff’  و ‘Frog’   میخوانند. اتیک غذا خوردن، یعنی چه خوردن و تاثیر آن بر وجود ما ، در دین اسلام جایگاه مهم دارد. اینجاست که می توانم پنجره ای از مباحث طب خوراکی اسلامی بگشایم... تداوم هستی در گرو شناخت غذای مناسب و سالم بدن است. در سنت پیوریتن های آنگلو-امریکن، بحث در باب غذا با مسئله همیشه ی انسان، مرگ و حیات پیوند محکم دارد.آنان خوردن روغن زیتون و سبزیجات ارگانیک رشد یافته را از عناصر مهم نظام خوراکی سالم، محسوب میکنند.

جنسیت همیشه با غذا و بویژه پخت و پز/ کنش غذاساز/ مدلول همراه بوده. در خانه داری سنتی، آشپزخانه تنها مکانی بوده که زن صاحب اختیار و قدرت مطلق آن محسوب میشده. و این کنترل در انتخاب و آماده ساختن مواد اولیه و در نهایت پخت غذا، معانی فرهنگی متفاوتی هم برای زنان و هم مردان دارد. اگر چه مدرنیزاسیون به سرعت خیلی چیزها را تغییر داده اما همچنان می توان زنان را حاکمان پخت و پز روزانه در  فریم ها و کارهایی که بابتش مزد دریافت میکنند و یا حتی نه، دید.  مردان عموما در موقعیت هایی کار می کنند که بابتش خوب پرداخت شود مثل سرآشپز. شاید سود جو تر از زنان باشند. زن عموما در کنش پخت و پز ، منبعی از لذت درونی می یابد که شاید برای مرد کمتر یافت و تداعی شود. اینرا از وسواسی پخت غذا ی زنان، چیدمان سفره ی غذا یا میز، بازگشت ظروف غذا به آشپزخانه و شست وشوی ایشان، که فرایندگونه است میتوان دید. حتی املت را نصرت خانم با روش خاص خود درست میکند/ ترش و شیرین!/. گاه میان غذا و عمل جنسی نیز روابطی است. عده ای کتاب های دستور آشپزی را که عموما از پرفروش هایند،به " پورنوگرافی برای زنان" توصیف کرده اند( گرفتید چی شد؟)...

ادامه دارد...

 


 
comment نظرات ()